UBCK yêu cầu rà soát tư cách công ty đại chúng: Một số DNNN có thể đối mặt nguy cơ hủy niêm yết

UBCKNN vừa có công văn yêu cầu rà soát điều kiện công ty đại chúng đối với doanh nghiệp nhà nước và công ty con đang niêm yết, đăng ký giao dịch. Nếu không đáp ứng điều kiện về vốn và cơ cấu cổ đông theo luật sửa đổi, doanh nghiệp có thể bị hủy tư cách công ty đại chúng, kéo theo rủi ro hủy niêm yết.

Ngày 24/2, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) ban hành công văn yêu cầu rà soát tư cách công ty đại chúng đối với doanh nghiệp nhà nước (DNNN) đang thực hiện niêm yết hoặc đăng ký giao dịch trên Sở Giao dịch Chứng khoán.

Theo Luật Chứng khoán năm 2019 và Luật sửa đổi, bổ sung năm 2024, công ty đại chúng phải có vốn điều lệ đã góp từ 30 tỷ đồng trở lên và tối thiểu 10% số cổ phiếu có quyền biểu quyết do ít nhất 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn nắm giữ.

Trường hợp công ty không còn đáp ứng một trong các điều kiện trên thì thuộc diện bị hủy tư cách công ty đại chúng theo quy định tại Điều 38 Luật Chứng khoán.

UBCKNN đề nghị doanh nghiệp rà soát tình trạng vốn điều lệ, cơ cấu cổ đông và tỷ lệ cổ phiếu có quyền biểu quyết do cổ đông không phải cổ đông lớn nắm giữ tại thời điểm sau ngày 1/1/2026.

Nếu phát sinh việc không còn đáp ứng điều kiện, trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày xảy ra sự kiện, công ty phải gửi văn bản báo cáo kèm danh sách cổ đông và báo cáo tài chính năm gần nhất đã được kiểm toán để cơ quan quản lý xem xét.

Sau khi tiếp nhận hồ sơ, UBCKNN sẽ thực hiện các bước xử lý theo quy định. Trường hợp bị hủy tư cách công ty đại chúng, trong vòng 7 ngày kể từ ngày nhận được thông báo, doanh nghiệp phải công bố thông tin và phối hợp với Sở Giao dịch Chứng khoán để thực hiện thủ tục hủy niêm yết hoặc hủy đăng ký giao dịch theo quy định.

Đối với doanh nghiệp đang thực hiện kế hoạch chuyển đổi từ doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ sang công ty cổ phần niêm yết hoặc đăng ký giao dịch theo phương án đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, nếu chưa đáp ứng điều kiện về cơ cấu cổ đông theo Luật Chứng khoán thì không bị hủy tư cách công ty đại chúng trong thời gian triển khai kế hoạch.

Công văn cũng áp dụng đối với các công ty con của doanh nghiệp Nhà nước đang niêm yết hoặc đăng ký giao dịch. Các công ty này phải độc lập đáp ứng đầy đủ điều kiện công ty đại chúng theo quy định của Luật Chứng khoán, không phụ thuộc vào việc công ty mẹ là doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ vốn chi phối.

Trường hợp công ty mẹ là doanh nghiệp Nhà nước nắm giữ tỷ lệ sở hữu lớn tại công ty con dẫn tới tỷ lệ cổ phiếu do cổ đông không phải cổ đông lớn nắm giữ thấp hơn mức tối thiểu theo quy định, công ty con vẫn phải thực hiện rà soát và báo cáo theo yêu cầu của UBCKNN. Nếu không đáp ứng điều kiện về cơ cấu cổ đông và vốn điều lệ, công ty con thuộc diện xem xét hủy tư cách công ty đại chúng và thực hiện các thủ tục liên quan đến niêm yết hoặc đăng ký giao dịch theo quy định pháp luật.

UBCK yêu cầu rà soát tư cách công ty đại chúng. (Ảnh minh hoạ: Gemini).

Nhiều ông lớn thông báo chưa đạt “chuẩn đại chúng”

Từ cuối năm 2025 đến nay, nhiều doanh nghiệp quy mô lớn trên thị trường chứng khoán đã đưa ra thông báo liên quan đến quy định về tiêu chuẩn công ty đại chúng, khi tỷ lệ sở hữu của cổ đông lớn quá cao khiến cơ cấu cổ đông cô đặc.

Cuối tháng 12/2025, Tổng Công ty Khí Việt Nam – PV Gas (Mã: GAS) cho biết chưa đáp ứng điều kiện về cơ cấu cổ đông theo quy định của Luật Chứng khoán sửa đổi. Theo danh sách người sở hữu chứng khoán tại ngày 29/8/2025, Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PVN) nắm giữ 95,76% vốn điều lệ; phần còn lại tương ứng 4,24% do 17.494 cổ đông nắm giữ. Doanh nghiệp cho biết đang làm việc với cổ đông lớn và báo cáo cơ quan có thẩm quyền để xử lý theo quy định.

Phân phối Khí thấp áp Dầu khí Việt Nam (Mã: PGD), công ty con của PV Gas, cũng công bố thông tin về việc chưa đáp ứng điều kiện công ty đại chúng do cơ cấu cổ đông tập trung. Theo danh sách chốt ngày 8/12/2025, PV Gas nắm giữ 50,5% vốn điều lệ; hai cổ đông lớn khác là Tokyo Gas Asia Pte. Ltd và Saibu Gas Holdings Co., Ltd lần lượt sở hữu 25% và 21% vốn. Phần còn lại 3,5% vốn thuộc về 1.642 cổ đông.

Tổng công ty Khoáng sản TKV – Vimico (Mã: KSV) thông tin đến tháng 11/2025 chưa đạt đủ tiêu chuẩn công ty đại chúng do Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam (TKV) nắm giữ 98,1% vốn điều lệ. Hội đồng quản trị đã giao Tổng giám đốc làm việc với UBCKNN và thực hiện các thủ tục theo quy định.

Hay CTCP Lọc hóa dầu Bình Sơn (Mã: BSR) có cơ cấu sở hữu với PVN nắm giữ 92,1% vốn điều lệ. Doanh nghiệp đã báo cáo vướng mắc liên quan đến điều kiện công ty đại chúng và làm việc với các cơ quan có thẩm quyền theo quy định hiện hành.

Theo Dòng Vốn Kinh Doanh